Wieś Cudzynowice

Cudzynowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka. Leży przy DW768

Integralne części wsi Cudzynowice

Budzyń, Górka, Piekło, Rynek, Ulica Koszycka, Ulica Topolska

Cudzynowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka. Leży przy DW768

W dniu 5 sierpnia 1925 roku nastšpiło oficjalne otwarcie 15-kilometrowego odcinka kolejki z Kazimierzy Wielkiej przez Cudzynowice do Działoszyc oraz 20-kilometrowego odcinka z Kazimierzy Wielkiej przez Cudzynowice do Wiślicy. Tak więc od 5 sierpnia 1925 roku Cudzynowice miały trwałe, niezależne od błota, połšczenie z wielkim œwiatem. Według przejazdów kolejki zaczęto orientować się w porach dnia.

Uroczyste otwarcie linii kolejowej z Kazimierzy Wielkiej przez Cudzynowice do Działoszyc i Wiœlicy

W tym samym roku ukończono budowę 33-kilometrowego odcinka kolejki z Kazimierzy Wielkiej do Posšdzy. Cudzynowice uzyskały połšczenie kolejowe z Krakowem przez Kocmyrzów, ze Œlšskiem przez Charsznice oraz z Warszawš i Kielcami przez Pińczów - Jędrzejów.

W cišgu trzech lat (1923-25) wybudowano 126 kilometrów nasypów, torów, rozjazdów i bocznic. Koszt budowy linii kolejki z Hajdaszka przez Pińczów, Wiœlicę do Cudzynowic wyniósł według kosztorysu z 26 wrzeœnia 1926 roku 2.020.346 zł. Całkowity koszt budowy i wyposażenia kolejki na terenie powiatu pińczowskiego wyniósł około 10 milionów złotych.

Cudzynowice były stacjš węzłowš. Tu krzyżowały się tory kolejki biegnšce do Pińczowa i Jędrzejowa, Charsznicy oraz Kocmyrzowa. Dlatego został tu wybudowany najładniejszy budynek dworca kolejowego o powierzchni 72 m2. Był zbudowany z cegieł i bali drewnianych, miał strych i dach kryty dachówkami oraz piwnice.

Na dworcu znajdowała się ogrzewana poczekalnia dla podróżnych, pomieszczenie służbowe dyżurnego ruchu, kasa biletowa oraz mieszkanie służbowe naczelnika stacji. Budynek ten dotrwał w dobrym stanie do 1995 roku, kiedy to został bezmyœlnie zdewastowany i rozwalony. Dziœ została po nim sterta gruzu. Zanim do tego doszło, stacja Cudzynowice i suche, wolne od błota nasypy były w dni œwišteczne miejscem spacerów i spotkań młodzieży z okolicznych wsi. Na rzece w Cudzynowicach było również wybudowane stawisko i ujęcie wody (tak zwany wodocišg) służšcy do zaopatrywania w wodę parowozów.

Kolejka wšskotorowa od chwili wybudowania przez około 50 lat spełniała bardzo ważnš rolę jako œrodek komunikacji pasażerskiej oraz towarowej. „Ciuchciš" wywożono płody rolne, transportowano węgiel, dostarczano z okolicznych wiosek buraki do cukrowni, wywożono cukier i wysłodki oraz przywożono różne wyroby przemysłowe.

Szczególne znaczenie miała kolejka dla cukrowni Łubna. Do czasu jej wybudowania, transport węgla i buraków do cukrowni oraz wywóz cukru i wysłodków odbywał się wozami konnymi. Bioršc pod uwagę zły stan okolicznych dróg, było to prawdziwym utrapieniem dla dyrekcji fabryki.

Z uwagi na zły stan dróg dziedzic Cudzynowic, Włodzimierz Krzyżanowski, wybudował sobie prywatnš bocznicę kolejowš, która biegła od wodocišgu w kierunku spichlerza. Ułatwiała mu ona wywóz buraków do cukrowni, przywóz wysłodków, węgla oraz transport zboża i innych produktów rolnych.

Przez około 40 lat ”ciuchcia" była jedynym publicznym środkiem transportu osobowego. Na poczštku lat pięćdziesištych poszerzono jej tory z 60 do 75 cm i wprowadzono nowy tabor kolejowy. W miarę rozwoju transportu samochodowego, a szczególnie po ułożeniu na szosie asfaltu, „ciuchcia" zaczęła przegrywać z autobusami, które były szybszym i wygodniejszym środkiem transportu osobowego.

Malały również przewozy towarowe kolejką na rzecz transportu samochodowego. Ostatni pociąg pasażerski został zlikwidowany w 1987 roku, a pociągi towarowe przestały kursować z dniem l lutego 1993 roku.

Przez 68 lat kolejka spełniała bardzo ważną rolę w życiu Cudzynowic i regionu. Łączna długość jej torów administrowanych przez dyrekcję w Jędrzejowie wynosiła w czasach świetności 310 km.

„Ciuchcia" była nie tylko bardzo ważnš arteriš transportu i przyczyniła się znaczšco do rozwoju regionu, ale dawała również zatrudnienie kilku mieszkańcom Cudzynowic. Ułatwiała życie mieszkańcom, a kilkunastu z nich powiozła ku Ameryce. Była również symbolem postępu technicznego i nowych, lepszych czasów, które miały nadejœć.

Wszystkie informacje, tekst i zdjęcia pochodzš z doskonałej albumowej ksišżki mieszkańca Cudzynowic Pana Stefana Czuby pt. "Cudzynowice",